Bel ve Boyun Okulu

BEL ve BOYUN OKULU
Dr. Bedriye MERMERCİ BAŞKAN

BEL OKULU

Kişilerin, bellerini tanıdıkları, doğru kullanarak bel ağrısından korunmayı ve kendi bellerinin sorumluluklarını almayı öğrendikleri bir eğitim programıdır.

bel agrisi

OMURGAYI OLUŞTURAN YAPILAR:

1-DİSKLER
• Omurga kemikleri arasındaki jel kıvamında yapılardır.
• Omurga boyunca 23 tane disk yeralır.

diskler bel

2- BAĞLAR
• Omur ve diskleri birbirine bağlayarak bel hareketlerini kontrol eder
• Aşırı öne eğilmeler ve dönme hareketleri sırasında zorlanır

bağlar

3- KASLAR

OMURGANIN GÖREVLERİ

1-DESTEK: Baş, gövde, göğüs ve karın boşluğundaki iç organlarımızın ağırlığını taşımak ve bunlara sağlam bir destek oluşturmak

2- HAREKET: Vücudun herhangi bir yönde hareketini sağlamak

3- KORUMA: Omurganın arka kısmındaki kanal, hayati bir fonksiyonu olan omuriliği korur.

BEL AĞRISI İÇİN BAŞLICA RİSK FAKTÖRLERİ:

1-İŞLE İLGİLİ

* Ağır fiziksel aktivite ile çalışmak
* Uzun süreli aynı pozisyonda çalışmak
* Öne eğilerek çalışmak
* Kalçalar sabitken beli, gövdeyi döndürmek
* Ağır kaldırmak ve taşımak
* Ayaklar sabit dönmek
* Tekrarlamalı iş
* Titreşime maruz kalmak

2-KİŞİSEL FAKTÖRLER

* Kondisyon eksikliği (hareket azlığı)
* Sırt-bel kaslarının güçsüzlüğü
* Şişmanlık
* Sigara içmek

3-PSİKOLOJİK FAKTÖRLER

* İş memnuniyetsizliği
* Yetersiz psikolojik destek
* Monoton iş
* Aile ve iş hayatındaki sorunlar

BEL AĞRISININ BAŞLICA NEDENLERİ

1- İYİ HUYLU AĞRI NEDENLERİ

* Duruş bozuklukları ve yumuşak dokuda zorlanma
* Bel fıtıkları

bel fıtığı
* Kireçlenmeler
* Bel kaymaları
* Diğer

2-KÖTÜ HUYLU AĞRI NEDENLERİ

* Tümörler
* İltihabi ve mikrobi hastalıklar
* Kemik hastalıkları
* Kırıklar

BEL AĞRISINDA TEDAVİ

• NE ZAMAN AMELİYAT ?
*Hastanın ayak ve bacaklarında ilerleyici kuvvet kaybı ile birlikte olan geçmeyen ağrısı varsa,
*Bacak ve ayak reflekslerinde azalma varsa,
*Büyük tuvaletini, idrarını tutamıyorsa,
*Diğer tedavi seçenekleri denenip, yine de sonuç alınamamışsa, cerrahi tedavi öneriliyor.

GÜNLÜK YAŞAMDA BELİN KORUNMASI

1-DÜZGÜN DURUŞ
• Kulaklar, omuz ve kalçalarla aynı hizada
• Ayaklar arası mesafe ile omuzlar arası mesafe eşit
• Bir ayak diğerinin hafifçe önünde
• İki ayağa eşit yük verilmeli

bel yürüyüs

2- DÜZGÜN OTURMA
• Oturulan yer çok sert ya da çok yumuşak olmamalı
• Koltuk arkalığı sırtı tam desteklemeli
• Kalça ile bel arası açı en az 125° olmalı
• Ayak tabanları yerde ya da bir ayaklık üzerinde düz tutulmalı

düzgün oturma ve yurume

düzgün duruş

3-DÜZGÜN UYUMA
• Yan yatarken dizler arasına yastık konmalı
• Yüzüstü yatmaktan kaçınılmalı
• Sırtüstü yatışta bel ve boyun kavsi desteklenmeli
Yatağa doğru giriş
• Sırtınız dik olarak yatağın kenarında oturun
• Dizleriniz kıvrıkken yavaşça dirsek ve omzun üzerine yan yatın
• Omuzlar, kalçalar ve dizler sabitken sırtüstü pozisyonuna geçin
Yataktan doğru kalkış
• Yatakta yan tarafınıza dönün
• Dizlerinizi kıvırın
• Ayaklarınızı yataktan sarkıtın
• Aynı anda dirsekleriniz ve ellerinizle vücudunuzun üst yarısını yukarıya itin ve sırtınızı dikleştirin

bel fıtığı yatak

bel fıtığı yatış

4-DÜZGÜN ARABA KULLANMA
• Omurga tümüyle dik bir şekilde koltuğa dayanmalı
• Gerekirse bel boşluğu küçük bir yastıkla desteklenmeli
• Direksiyonda kollar hafifçe bükülerek gevşek bir şekilde oturulmalı
• Bacaklar gevşek bir şekilde uzatılarak pedallar kullanılmalı
• Uzun süren yolculuklarda sık sık mola verilmeli

fıtık araba kullanma

• BEL EGZERSİZLERİNE ÖRNEKLER

• Düz bir zeminde sırt üstü uzanın dizlerinizi bükün, ayak tabanı yere gelecek şekilde bel bölgenizi yere değdirip kaldırın. En az 10 defa yapın.
• Yataktan yarı belinize kadar doğrulduktan sonra 3 saniye o pozisyonda bekleyip sonra tekrar yatağa uzanın. 10 defa yapın.
• Yatar pozisyonda bir bacağınızı kavrayarak, göğsünüze doğru yavaşça çekin. Sonra ayağınızı uzatın ve bu hareketi diğer bacağınızla tekrarlayın. En az 10 defa yapın.
• Emekleme pozisyonunu alın, belinizi aşağı yukarı hafifçe hareket ettirin. Aynı zamanda başınızı da aşağıya yukarıya hareket ettirerek bel kaslarınızı çalıştırın. (kedi-deve egzersizi)
• Bu kez yüzüstü yatarken ellerden destek alınarak vücudunuzu kaldırın. Bu pozisyonda en az 5 saniye bekleyip, daha sonra gevşeyin.

bel egzersizleri
* Belinizi tanıyın.
* Belinizi ve vücudunuzu doğru kullanarak belinize sahip çıkın.

BOYUN OKULU

boyun fıtığı

• BOYUN KASLARI

• Boyun, baş ile vücut arasındaki bağlantıyı sağlar. Başımızı destekler ve dengeli pozisyonda tutar. Başın birçok yöne rahat hareket etmesini sağlar.

• Boyun omurgası 7 adet boyun omurundan oluşur. Bu omurlardan en üst ikisi farklılaşarak kafatası kemiğine tutunmasını sağlar. Boyun omurları arasında diskler bulunur.
• Diskler aslında omurların birbirine sürtünmesini engelleyen jöle kıvamında yastıkçıklardır. Disklerin görevi üzerine düşen yük miktarını dengeli olarak alt seviyelere iletmektir.
• Boyun omurları, diskler ve güçlü bağlar ile birbirine tutunurlar. Bu sistem kaslar ile esneklik kazanır ve kuvvetlenir.
• Boyun omurgası içersinden omurilik ve sinirler geçer.
• Omurilik 2 cm kalınlığında beyinden aldığı emirleri tüm vücuda ileten son derece önemli bir yapıdır.
• Boyunda omurilikten çıkan sinirler el ve kolumuzun hareketini, hissini ve kuvvetini sağlarlar.
• Sağlıklı boyun dengeli boyundur. Bu dengeyi sağlamak için boyun omurgası doğal bir eğime sahiptir.

NORMAL BOYUN KAVSİ
NORMAL BOYUN KAVSİ

• Bu eğimin korunması rahat ve ağrısız boyun için çok önemlidir.
• Eğim bozulursa boyun omurgasında dejenerasyon ve bozulma başlar. Bu da boyun ve kol ağrısına neden olur.

Düzleşmiş Boyun
Düzleşmiş Boyun

• BOYUN AĞRISI NEDENLERİ

boyun ağrısı nedenleri

• Boyun ağrılarının en sık görülen üç nedeni:
1-boyun bölgesinin yumuşak doku zorlanmaları
2-boyun fıtığı
3-fibromyaljidir.
• Diskte dejenerasyon, kireçlenme, romatizmal hastalıklar, omurilik tümörleri ve yarıkları (syringomyeli), kemik enflamasyonları, omuz eklemi ağrıları da diğer nedenler arasındadır

BOYUN FITIĞI
• Her iki boyun omurgası arasındaki yastık görevi yapan jölemsi kıkırdak disk dokusunun omurilik ve sinirlere doğru taşmasıdır.
• Basının büyüklüğü ve yerine göre boyun ve kol ağrısı, kol ve bacaklarda kuvvetsizlik, his kaybı ve ileri aşamada idrar şikayetleri çıkar.

 

 

YUMUŞAK DOKU ZORLANMALARI
• Travma veya boyun duruş bozukluğu sonucu gelişen, boyunda lokal ağrı ve tutukluk ile karakterize bir tablodur.
• Kaslarda kasılma olduğu için boyundaki normal eğrilik azalır, boyun hareketleri ağrılı ve kısıtlı olur.

ROMATİZMAL HASTALIKLAR
• Vücudun kendi bağışıklık sisteminin, kendi kıkırdak ve kemik hücresine savaş açması ile oluşur. Kemik ve kıkırdak dokusunda hasar oluşur.
• Romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi hastalıklar boyun hareketlerinde kalıcı kısıtlılık yapar.

FİBROMYALJİ
• Ağrı, tutukluk, yorgunluk, vücudun bazı noktalarında derin hassasiyet ile tanımlanan bir hastalık grubudur.
• Hastalar yoğun boyun ve sırt ağrılarıyla sabahleyin yorgun uyanmaktan, bitkinlikten, kol ve bacaklarda şişlik hissinden ve baş ağrılarından yakınırlar.
• Özellikle stres boyun kaslarında kasılmaya neden olur ve boyun ağrısı, baş ağrısı ortaya çıkar.

BOYUN HASTALIKLARINDAN KORUNMA
• Çalışırken masa, tezgah veya bilgisayarın seviyesi boynu normal postürde tutacak şekilde ayarlanmalıdır.

boyun hastalıklarından korunma
• Yatarken yastık boynun normal eğriliğini korumalıdır. Yüksek yastık sakıncalıdır.

boyun yastik
• Çalışırken uzun süre boynunuzu sabit pozisyonda tutmayın, fırsat buldukça kalkıp dolaşın ve gerekirse boyun egzersizleri yapın.
• Yukarıdan eşya alırken veya bir iş yaparken sandalye veya merdiven kullanın.
• Başınızla yük taşımayın.
• Çalıştığınız veya yaşadığınız yerin iklim şartlarına dikkat edin. Direk hava akımı altında kalmayın, terlediğiniz zaman ter üzerinizde soğumasın.

BOYUN EGZERSİZLERİ

1-İzometrik Egzersizler
• (Dik olarak otururken veya ayakta yapılır)

A) Fleksiyona direnç: Eller alna koyulur, baş öne doğru itilmeye çalışılırken ellerle engel olunmaya çalışılır, 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır.

B) Ekstansiyona direnç: Eller başın arkasına (enseye değil) koyulur ve baş arkaya doğru itilmeye çalışılırken ellerle engel olunmaya çalışılır. 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır.

boyun egzersizleri direnc

C) Yana eğilmeye direnç: Sağ el yüzün sağ tarafına koyulur ve baş sağa doğru itilmeye çalışılırken sağ elle engel olunmaya çalışılır, 10′ a kadar sayılır ve bırakılır. 3 defa tekrarlanır. Aynı hareket sol elle sola doğru tekrarlanır.

2-İzotonik Egzersizler
A) Başınızı yavaşça sağa döndürün ve üç saniye böyle durun. Başınızı öne döndürün. Dinlenin. Aynı hareketi aksi yöne yapın. Dinlenin. Hepsini 5 defa tekrarlayın.

B)Aşırı zorlanmaya sebep olmadan, başınızı çeneniz göğsünüze değecek kadar öne eğmeye çalışın. Dinlenin. Başınızı yavaşça arkaya eğin. Dinlenin, 5 defe tekrarlayın.

C) Başınızı yavaşça kulağınız omuzunuza değecek kadar sağa eğmeye çalışın. Dinlenin. Yavaşça doğrultun. Aksi yöne tekrarlayın. Dinlenin. Hepsini 5 defa tekrarlayın.